Een preferente merrie doet waar iedere fokker op hoopt: haar kwaliteit doorgeven aan haar nakomelingen. Ze heeft bewezen meerdere nakomelingen te brengen met een goed exterieur en aanleg voor de sport. Het feit dat nog geen 7.000 dressuur-, spring- en rijpaardmerries het predicaat dragen, onderstreept de waarde van het preferentschap.

Predicaten maken de kwaliteit van een merrie meetbaar en vormen daarmee een belangrijk hulpmiddel voor fokkers. De meeste predicaten vertellen iets over de eigen aanleg van het paard, maar het predicaat preferent is daarop een van de uitzonderingen. Als een merrie preferent is, hebben haar nakomelingen goed gepresteerd op de keuring. Daarmee heeft ze bewezen nakomelingen voort te brengen met een goed exterieur en de nodige aanleg. Om preferent te worden, moeten drie nakomelingen van de merrie het ster-, keur- of elitepredicaat hebben behaald of minimaal zijn aangewezen voor de tweede bezichtiging in het kader van de KWPN-hengstenselectie. Als een hengst is goedgekeurd bij een KWPN-erkend stamboek, telt dit ook mee voor het preferentschap van zijn moeder. Als de nakomelingen van een merrie succesvol zijn op de keuring nadat ze zelf al ­overleden is, kan zij ook postuum preferent worden verklaard.

Predicaten
Wat je hebt, kun je doorgeven. Het preferentschap komt daarom zelden op zichzelf, het overgrote gedeelte van de merries beschikt ook over andere predicaten. Bijna 92% van de preferente merries is minimaal opgenomen in het stamboek, slechts 1% van de merries is nooit op de keuring geweest. De overige 7% is opgenomen via het voormalige ZZ-predicaat, een voorloper van het sportpredicaat. Dit predicaat werd toegekend aan merries die op ZZ-niveau actief waren in de sport, voordat het huidige sport­predicaat werd geïntroduceerd. Het overgrote gedeelte van de preferente merries was zelf succesvol op de keuring, voordat zij de fokkerij gingen dienen. De meeste merries werden niet alleen in het stamboek opgenomen, maar kregen zelf ook predicaten toe­­gekend. Van de aangeboden merries is bijna 34% ster, 35% verdiende het keurpredicaat en 19% is elite – net geen 90% heeft dus een exterieurpredicaat. Veel fokkers investeren in de toekomst door gezonde merries in te zetten voor de fokkerij. Ruim 20% van de preferente merries is PROK-gekeurd, daarnaast heeft 5% het D-OC-predicaat behaald. Zeer opvallend is het aantal preferente merries dat over het sportpredicaat beschikt. Dit ligt met ruim 13% maar een paar procent lager dan het aantal prestatiemerries dat zelf over een sportpredicaat beschikt. De preferente merries doen het dus niet alleen goed in de fokkerij, ook in de sport hebben zij opvallende prestaties geleverd.

Grand Prix-genen
Een aantal merries maakte het verschil in zowel de sport als de fokkerij. Zij waren zelf actief op het hoogste niveau en gaven hun aanleg door aan hun nakomelingen. Een voorbeeld van een preferente merrie die zelf 1.60m sprong is Cantos-dochter Cantate. Ook de welbekende Carambole-dochter Elien presteerde dit. Deze merrie uit de fokkerij van de familie Greve bracht slechts drie nakomelingen, maar deze waren allemaal succesvol op de keuring en zetten dit nu voort in de sport. Sterrehof’s Pharna is een ander voorbeeld van een merrie die zeer succesvol was in de sport en daarna preferent werd. Deze Calvados-dochter nam onder Julia Houtzager-Kayser deel aan het EK en bracht onder andere de KWPN-hengst Utopie. Ook een aantal preferente dressuurmerries liep zelf Grand Prix, een relatief jonge merrie is Fynona ­(v.Ampère). Zij won onder Marten Luiten veel medailles op internationale jeugdkampioenschappen. Medailles op deze kampioenschappen won ook Reine B (v.Rubinstein) onder Lotje Schoots. Opvallend is ook het fokkerssucces van Jan Greve, naast Elien fokte hij met Inoraline W (v.Johnson) ook een preferente Grand Prix-merrie in de dressuurrichting. Een ouder voorbeeld is de Aktion-dochter Finesse, die Grand Prix liep onder Marian Dorresteijn en nakomelingen gaf die het goed doen op de keuring, in de sport en in de fokkerij. Er zijn nog meer merries die Grand Prix-dressuur hebben gelopen en aan de basis staan van een succesvolle fokkerij, zoals Sisther de Jeu (v.Gribaldi), Niniek STV (v.Jazz), Latamanda (v.Matador) en Oogappel (v.Partout). 

Stammoeders
Er zijn niet alleen hengsten die het stempel drukken, ook verschillende merries geven hun kwaliteiten generaties lang door. Vier merries gaven maar liefst zes preferente dochters. Een van hen is de welbekende Apollo-dochter Karin. Deze keur preferente ­prestatiemerrie is geboren in 1969 en is de stammoeder van veel hedendaagse sportpaarden. De KWPN-hengsten Beltrum en Irvington VDL komen uit haar nafok, net als het Grand Prix-paard Moedwil (v.Goodwill) en UTV-kampioene Dolly. Ook Farn-dochter Viola B bracht zes preferente merries. Zij is de moeder van de KWPN-hengst Topas en staat aan de basis van de wijdvertakte Minka-stam, waar ook Totilas uit komt. Deze merrie is zelf geboren in 1965 en is model, preferent en prestatie. In hetzelfde jaar is Gelita (v.Amor) geboren. Ook zij bracht zes preferente merries en een KWPN-hengst, namelijk Talisman-zoon Obelisk. De nafok van deze merrie is eveneens wijdvertakt, Gelita droeg bij aan de internationale bekendheid van de Bryolieta-stam. Kroonprins-dochter Bryolieta bracht zelf slechts een aantal nakomelingen, maar komt wel vaak terug in de moederlijnen van de hedendaagse preferente merries. De vierde merrie met zes preferente dochters is Vincent-dochter Murona, die in 1994 geboren werd. Zij is de moeder van het Grand Prix-paard Axel (v.Sandreo) en ook bekend via hengsten als High Five U.S., Princedale, Knock Out en Opoque. Kleindochter Odi Murona (v.Blue Hors Farrell) werd deze zomer nog reservekampioene van de Pavo Cup.

Merries van de toekomst
Naast merries die aan de basis staan van een generatielange fokkerij, staat er een nieuwe groep merries klaar om een sterk fundament te vormen voor de toekomst. De jongste preferente merries werden geboren in 2017. Bojengel-dochter Moulin Rouge BEK is een van deze merries, deze merrie voert de genen van de bekende De Niro-dochter Annabel. Ze komt dus uit dezelfde moederlijn als de KWPN-hengsten Four Legends KS, Le Formidable, Chagall D&R en Bretton Woods. De ­preferente Melrose (v.Dream Boy) is geboren in hetzelfde jaar en is eveneens een kleindochter van Annabel. De jongste preferente springmerries zijn geboren in 2015. De goed geteste Comme Il Faut-dochter Kamille springt zelf op 1.40m-niveau en bracht daarnaast een aantal nakomelingen via embryotransplantatie. K.Amelusiena (v.Zirocco Blue VDL) en Kianca (v.Numero Uno) droegen hun nakomelingen zelf en hebben reeds bewezen hun kwaliteiten door te geven aan hun nakomelingen. 

Dit is een deel van een artikel uit het nieuwste nummer van het KWPN Magazine. Wilt u graag meer artikelen lezen? Leden krijgen het KWPN Magazine, met daarin prachtige verhalen, interessante achtergrondartikelen, persoonlijke interviews en fokkerij-informatie, thuisgestuurd. Geen lid? Bestel dan het KWPN Magazine in de KWPN Webshop.

Bron: KWPN (overname niet toegestaan)
Tekst: Milou van Engeland
Foto Sterrehof's Pherna: Dirk Caremans