Fokker van het Jaar worden, dat zou ons heel misschien ook weleens een keer kunnen overkomen, zo hadden ze weleens tegen elkaar gezegd. Als Albert en Trijntje Doornbos-Bos op de Nationale Tuigpaardendag in de ring worden gevraagd hebben ze niets door. Ze denken dat het iets te doen heeft met de Renovo Schaal die hun fokproduct Mondiaal PSH vlak daarvoor had gewonnen. Als er dan meerdere fokproducten in de ring komen, begint er iets te dagen: het is gelukt. 

Stal Altrido staat er op een fraai bord aan de Beilervaart in Beilen. De thuishaven van Albert (77) en Trijntje (74) Doornbos-Bos, Tuigpaardenfokkers van het Jaar 2025. Albert is in het Drentse Hijken geboren, Trijntje in Drentse Hooghalen, maar ze voert nogal wat Gronings bloed, zegt Albert. Hij legt even haarfijn uit welke eigenschappen er aan mensen uit deze twee provincies worden toegedicht. Uitersten als koppig en standvastig tot meegaand en gemoedelijk worden beschreven. “Trek zelf je conclusies maar”, zegt Albert lachend. Onze conclusie is dat we hier te maken hebben met rasechte, veelzijdige paardenfokkers die een duidelijk doel voor ogen hebben: een goedgekeurde hengst fokken. Ze zijn fokkers die hun eigen hoofd volgen, afwegingen maken waar, wat en hoe er iets verbeterd kan worden en die bij elke generatie die verbetering willen zien. Ze hebben hun hele zo succesvolle fokkerij haarfijn in hun hoofd. En wat dat fokdoel betreft: het is dus dit jaar bereikt. De door hen gefokte Realist van Altrido is eind oktober ingeschreven. 

Levenswerk
“Fokkerij is een levenswerk”, zegt Albert. Zo’n 270 fokproducten van hen zijn er KWPN-geregistreerd. Hun totale fokkerij overziend, waaronder ook hun New Forest-fokkerij, bevat wel meer dan 400 honderd veulens, denken ze. “Maak het niet te groot, daar zijn wij niet van”, zegt Trijntje die via internet vele van hun fokproducten weet te traceren. Geregistreerd staan vijf prestatiemerries, vijf preferente merries, vijf elitemerries, vijf sportmerries, drie aangewezen tuigpaardhengsten en nu dus ook een goedgekeurde tuigpaardhengst. Voeg daarbij het grote aantal goed presterende paarden in de dressuur-, spring-, eventing- en de internationale mensport. Om het maar niet over de New Foresters en de tuigpaarden te hebben. Dan kun je het gewoon niet klein houden, het ís groot. 

Tuigpaardmerrie Canalda
Rond 1988 kopen Albert en Trijntje zeer weloverwogen van G. Scheggetman hun eerste tuigpaard, een van de twee merries waarmee zij een geheel eigen stam hebben gegenereerd. Deze eerste merrie is stamboekmerrie Canalda (v.Indiaan), die dan dragend is van Unitas. De bloedvoering is helemaal wat zij zoeken: Indiaan- en Hoogheidbloed als basis en van de UTV kennen ze Unitas. “Dat vonden wij zo’n beste hengst, goed beginnen is het halve werk”, zeggen ze. Canalda’s moeder is de stamboekmerrie Wietske (Hoogheid uit Sandra stb. van Gloriant). Albert: “Dat waren drie stamboekmeries op rij, maar vroeger gingen fokkers naar een stamboekopname met hun driejarige merrie om haar te laten inschrijven. Stamboekopname was voor hen voldoende. Dat kon vaak dicht in de buurt, ze hoefden niet veel kosten te maken. Canalda liep op kop in een rubriek met tien tweedepremiemerries, maar ze heeft toch heel goed gefokt.” Canalda is de stammoeder geworden op Stal Doornbos en de stam heeft alles gebracht wat een fokker zich maar kan wensen.

Colanda D
Tussen 2004 en 2017 brengt de Manno-dochter Solanda D veertien veulens, waarvan negen van Patijn. In 2007 wordt uit die combinatie Solanda’s bekendste nakomeling Colanda D geboren. Zij weet Stal Doornbos op de kaart te zetten. Patijn-dochter Colanda D wordt namelijk als driejarige in handen van Marcel Ritsma FSP-kampioen door in de fi nale te winnen van de KWPN-hengst Colonist. Trijntje heeft het nog haarfijn op haar netvlies staan. “Ik zie haar nog binnen komen. Wat was die Colanda daar best. Ik dacht: die gaat vandaag winnen van Colonist. En zo was het. Zij was ons eerste grote fokkerssucces. Wat waren we trots op ons bedenksel.” De keur preferente Colanda D, die 82 voor haar IBOP scoorde, leeft niet meer. Ze bracht zes veulens, Cizandro-dochter Heolanda D en de Eebert-dochter Jeolanda D, die laatste is elite en dragend van Icellie.

Mondiaal PSH
Op haar beurt brengt de keur preferente Heolanda D vervolgens negen veulens waarbij haar eerst geborene al meteen een heel bekend paard wordt. Het is de in 2017 geboren Icellie-zoon Mondiaal (stb. naam Michellanda van Altrido) die door Leo Wijkmans in 2020 wordt voorgebracht en wordt aangewezen. Premiehengst Mondiaal wordt reserve kampioen in ’s-Hertogenbosch, waar de familie Doornbos wordt gehuldigd. Ingeschreven wordt Mondiaal niet, hij gaat naar Hans en Corrie Pos die hun concourspaarden op Stal Ritsma hebben staan. Dit jaar won de spectaculair bewegende Mondiaal PSH in handen van Margriet van Asselt op de Nationale Tuigpaardendag de Renovo Schaal. Dat is het moment dat Trijntje en Albert in de ring worden uitgenodigd en worden gehuldigd als Fokkers van het Jaar. In handen van Marcel Ritsma en Margriet van Asselt heeft Mondiaal PSH vele successen geboekt.

Realist van Altrido
Heolanda D zorgt na Mondiaal voor nog een groot fokkersucces. Van bloedververser Innovatief brengt ze 2021 het hengstveulen Realist van Altrido. Die gaat naar Henk Bos, die de hengst in 2024 aanbiedt op de hengstenkeuring. Realist van Altrido wordt aangewezen en neemt in 2025 deel aan het verrichtingsonderzoek, nadat de imponerende grote hengst afgelopen seizoen eerst wordt uitgebracht door Henk Hammers. Het duo behaalt fraaie successen en die leveren 26 winstpunten op. Trijntje en Albert hebben de hengst afgelopen jaar steeds gevolgd en uiteraard ook tijdens het verrichtingsonderzoek, wat zij nogal spannend vonden. Bij de afsluiting van het onderzoek kunnen zij worden gehuldigd als fokkers van de goedgekeurde hengst Realist van Altrido. Het realiseren van hun fokdoel is een mooie bekrachtiging van hun titel Fokker van het Jaar. De volle zus van Realist, de driejarige Seolanda van Altrido, is nog steeds aanwezig op stal Altrido. Ze is dragend van Leffe Blond. Heolanda D zoogde dit jaar een hengstveulen van Edmundo en is nu dragend van Icellie.

Verwantschap
Fokkers Doornbos komen op een gegeven moment in de knel wat verwantschap en inteelt betreft. “We liepen vast”, zegt Trijntje. “We gebruikten onder anderen Plain’s Liberator, maar door zijn grote invloed in de fokkerij was dat maar een tijdelijke oplossing. We zijn gaan experimenteren met dressuurhengsten en ook met Gelderse hengsten. Commercieel was dat ook best wel interessant.” Ze hebben tuigpaardmerries uit beide stammen vele malen met diverse dressuurhengsten gekruist. Op hun stal heeft het weliswaar niet direct fokmerries opgeleverd waar ze in de tuigpaardrichting verder mee kunnen, maar het heeft in de dressuurrichting wel goede sportpaarden opgeleverd. Albert vult aan: “Je verliest aan tuigtypische eigenschappen en die heb je nog zo niet weer terug.”

Dit is een deel van een artikel uit het nieuwste nummer van het KWPN Magazine. Wilt u graag meer artikelen lezen? Leden krijgen het KWPN Magazine, met daarin prachtige verhalen, interessante achtergrondartikelen, persoonlijke interviews en fokkerij-informatie, thuisgestuurd. Geen lid? Bestel dan het KWPN Magazine in de KWPN Webshop.

Bron: KWPN (overname niet toegestaan)
Tekst: Dini Brouwer
Foto: Jacob Melissen